سیاست کشورهای مختلف در برابر محصولات تراریخته

هرچند موافقان محصولات تراریخته، حرکت به سمت این محصولات را یک امتیاز اقتصادی و غذایی برای هر کشوری توصیف میکنند اما نگاهی به برخورد کشورهای مختلف با این پدیده حاکی از سوالات جدی زیستمحیطی و پزشکی در پذیرش این پدیده جدید کشاورزی است.

به گزارش وبلاگ منابع طبیعی سقز به نقل از سلامت نیوز به نقل از تسنیم، مرکز پژوهشی آرا در گزارش راهبردی «محصولات تراریخته، ضرورتها، چالشها و راهکارها» که در اندیشکده سرآمد تدوین شده است به موضوعات مختلف پیرامون تراریخته پرداخته است.

اندیشکده سرآمد در یکی از فصلهای کتاب «نوع برخورد و تدابیر کشورهای دنیا با محصولات تراریخته» را مورد بررسی قرار داده که مشروح آن را در زیر میخوانید:

استفاده از محصولات تراریخته تنها در 26 کشور (عموماً جهان سومی) مجاز است. در اروپا تاکنون حداقل 17 کشور اروپایی تولید محصولات دستکاری شده ژنتیکی را بهطور کلی منع کردهxadاند.

واردات تراریختهxad ها ازخارج اتحادیه هم حداکثر با 1 درصد تراریختگی، و با زدن برچسب آزاد است. مصرف این محصولات پرخطر در روسیه طی یک دهه اخیر از 12 درصد به تنها 0.02 درصد رسیدهxadاست.

سیاست کشورهای مختلف در برابر محصولات تراریخته

دولتمردان کشورهای مختلف بر اساس دیدگاهxadها، قابلیت و توان مدیریت خوداتکا و پایدار، سیاست های متفاوتی در بهرهxad برداری و استفاده از این فناوری در پیش گرفتهxad اند.

بعضی از کشورهای پیشرفته با رعایت استاندارهای قوی تنها به کار تحقیقاتی پرداخته و خصوصاً با بهکارگیری اصل احتیاط در تولید، رهاسازی و مصرف محصولات غذایی و کشاورزی، محدودیت شدیدی قائل هستند و سلامت جامعه و محیط خود را بر منفعت اقتصادی چند شرکت بزرگ تولیدکننده ترجیح میدهند و تا روشن شدن حقایق بیشتر در خصوص این تکنولوژی فرصت قانونی به منظور کشت، تجاریسازی و یا مصرف ایجاد میxad نمایند.

اکثر این کشورها جزو کشورهای پیشرفته هستند که در تحقیق و توسعه آزمایشگاهی این فناوری سرآمد بوده، ولی در مصرف و کشت این محصولات به شدت احتیاط کرده و یا آن را ممنوع کردهxadاند.

در سطح دوم کشورهایی هستند که تولید تجاری را جایز میxad دانند. در این بین برخی این محصولات را با برچسب تراریخته به بازار ارائه میxad دهند و برخی نیز به علت جلوگیری از جنبه روانی به هر شکلی از برچسب زدن ممانعت میxad کنند.

عمدتاً این کشورها با رویکرد اقتصادی و تحت حمایت مافیای پیچیده کمپانیxad های غذا، دارو و محصولات کشاورزی هستند، ضمن اینکه این کمپانیxad ها با اتصال خود به حاکمیت و نفوذ در دولت یا سازمانxad های دولتی تصمیم گیرنده، از حمایتxad های آنها در دور زدن و لغو قوانین بازدارنده و ... بهرهxad مند میxad شوند.

دسته سوم بهعلت نداشتن قانون لازم و باز بودن بازار مصرف یا زیرساختxadها و نیازمندیxadهای اولیه برای تشخیص، ارزیابی و ...، ناچار به استفاده از این محصولات هستند.

جدول (2) کل سطح زیرxadکشت محصولات تراریخته در کشورهای جهان از سال 1996 تا 2003

39کشور پیشرفته اروپایی و آسیایی جهان نظیر کشورهایاتریش، سوئیس، آلمان،ژاپن، فرانسه، ایتالیا، ایرلند شمالی، صربستان، مجارستان، یونان، بلغارستان، لوکزامبورگ، هلند، روسیه، لهستان، اسلونی، کراوسی، نیوزلند و .... ، پس از دو دهه تجربه جهانی ناموفق، اقدام به ممنوعیت کشت، تولید و واردات محصولات تراریخته کردهxad اند حتی رژیم غاصب و اشغالگر حاکم بر فلسطین که در عرصه بیوتکنولوژی پیشرفته به شمار میرود، ممنوعیت مطلق واردات و تولید این محصولات را به مورد اجرا گذاشته است.

برای رهاسازی یک محصول تراریخته در برزیل 11 وزارتخانه باید مجوز صادر کنند.در سال 2013 تقریبا 300 دانشمند بینxad المللی طوماری امضا کردند که در آن گفته شدهxad بود هیچگونه اجماع علمی در مورد محصولات دستکاریxad شده ژنتیک وجود ندارد و تعدادی از مطالعات نگرانیxad های جدی ایجاد کردهxad است.

با وجود آنکه واردات محصولات تراریخته در اتحادیه اروپا آزاد است، طبق قانون، این کشورها مختار هستند تا کشت این محصولات را درون خاک خود محدود یا ممنوع کنند، ضمن اینکه بیشتر محصولات تراریخته در کشورهای دنیا مصارف غیرخوراکی و یا غیرمستقیم دارند.

تراریختهها در امریکا و کانادا

کشت این محصولات در آمریکا و کانادا در اثر فشار سیاسی کمپانیxadها و جنایتکارانی مانند مونسانتو که بزرگترین تولیدxadکنندگان سلاحxadهای شیمیایی و بذرهای تراریخته هستند، آزاد است، البته مردم این کشورها به شدت در این مورد معترض هستند.

88 درصد از جمعیت مردم آلمان محصولات تراریخته را رد میکنند، این مفهومی ندارد جز بیان این حقیقت که وقتی خطرات محصول نسبت به فواید آن بیشتر باشد، محصول را مصرفکنندگان مردود میدانند.

بناxadبر اعلام آکادمی پزشکی زیست محیطی ایالات متحده آمریکا، پزشکان کشور آمریکا موظف شدهxadاند که به مردم، جامعه پزشکی و بیماران خود در خصوص پرهیز از محصولات تغییر یافته ژنتیکی (GM)، آموزشxad های لازم را ارائه کنند و نگرانی xadهای مرتبط با محصولات تغییرxadیافته ژنتیکی و خطرات آن را برای سلامت مردم به اطلاع عموم برسانند. پزشکان یادxadشده خواستار مطالعات جدی بلندxadمدت روی محصولات فوق و برچسبxad گذاری آنها شدهxadاند.

تراریختهها و تنگناها زیستمحیطی و پزشکی

بر مبنای مطالعات انجام گرفته در کشور آمریکا، ارتباط قوی و معنیxad داری بین مصرف محصولات تغییریافته ژنتیکی و بروز بیماریxadهای مختلف تأیید شدهxadاست.

مقالات متعدد منتشرشدهی آکادمی پزشکی زیست محیطی کشور آمریکا نشان داده xadاست بیماری های مهمی در جامعه انسانی آمریکا از جمله عقیمxad شدن، اختلال در سیستم ایمنی بدن، پیری زودxadرس، اختلال در تولید هورمون انسولین و مشکلات در اندامxadهای اصلی بدن مانند دستگاه گوارش مرتبط با مصرف محصولات تغییریافته ژنتیکی است.

برxadاساس گزارش اخیر، رسپانسیبل تکنولوژی، دانشگاهxadهای آمریکایی به پزشکان این کشور هشدار دادهاند که برای مداوای بیماران از نسخههای محصولات غیر تراریختهای استفاده کنند. آنها اعلام کردهاند در مطالعه دامها علائمی از خسارت اندامهای معدهای و رودهای و اختلالات سیستم ایمنی دیدهاند که با افزایش سن این آسیبها بیشتر میشود و ناباروری در انسانها را افزایش میدهد.

مطالعات انسانی نشان میدهد محصولات تراریخته میتوانند با ایجاد مواد زاید در بدن انسان منجر به اختلالات طولانی مدت شوند.

ژنی که به داخل سویای تراریخته تزریق میشود، میتواند وارد DNA باکتری زنده داخل رودهxad های انسان شود، همچنین سموم حشرهکشی که با ذرت تراریخته تولید میشود، در خون زنان باردار و کودکان متولدشده یافت شده xadاست.

بر اساس این گزارش، سلامت تعداد زیادی از افراد پس از معرفی محصولات تراریخته در سال 1996 به خطر افتادهxadاست.

درصد آمریکاییهای مبتلا به بیماری مزمن بعد از استفاده از محصولات تراریخته از 7 درصد به 13 درصد طی 9 سال رسید.

حساسیتهای غذایی سر به فلک کشیده و اختلالاتی نظیر اوتیسم، اختلالات گوارشی و دیگر مسائل به شدت افزایش یافتهxad است.

اگرچه در این موارد پژوهشهای کافی برای تأیید اینکه محصولات تراریخته صد درصد در این موارد مؤثر بوده، وجود ندارد، اما گروه پزشکان اعلام کردهاند نباید بیشتر از این منتظر ماند و برای محافظت از خود باید اقدام کرد، بهویژه این محافظت باید برای کودکان و مادران باردارکه بیشتر در معرض خطر هستند، افزایش یابد.

اتحادیه سلامت عمومی آمریکا و اتحادیه پرستاران آمریکا، از گروههای پزشکی هستند که استفاده از محصولات تراریخته گاوی را محکوم میکنند، چراکه شیر این گاوها مقدار زیادی هورمون (IGF-1) که نوعی ایمنوگلبولین مرتبط با ایجاد سرطان است، دارد.

گردههای محصولات تراریخته موجب گرمایش بیشتر کره زمین می شود

این گزارش تأکید میکند، کشت و کار محصولات تراریخته آلودگی زیستمحیطی ایجاد میکند، دانه و گردههای محصولات تراریخته میتوانند تا فرسخها جابهجا شوند که این مسأله امکان تداخل ژنی را در محیط ایجاد میکند.

گردههای محصولات تراریخته میتوانند موجب گرمایش بیشتر کره زمین و افزایش مواد زاید ناسالم شوند که سلامتی نسل آینده را تهدید میکند. همچنین محصولات تراریخته باعث تضعیف وضعیت اقتصادی تولیدکنندگان محصولات ارگانیک و غیره تراریخته میxad شود.

کشورهایی مانند آلمان و سوئیس کشت تجاری تراریخته را ممنوع کردهاند، اما بذر این محصولات را تولید و صادر میکنند، در این میان سؤالی پیش میآید که چرا هر دوی این کشورها که سطح زیر کشت وسیع ذرت دارند، بذرهای تراریخته خودشان را مورد استفاده داخلی قرار نمیدهند؟!

پس از انتشار تحقیقاتی که نشان میداد بذرهای دستکاری شده موجب تومورهای سرطانی میشود، دولت روسیه ورود بذرهای کمپانی مونسانتو به این کشور را ممنوع کرد و در آوریل2014 مدودف، نخستوزیر روسیه، ممنوعیت ورود هرگونه محصولات دگرژن شده را اعلام کرد.

افتخار روسیه این است که از طریق گسترش باغچههای خصوصی خانوادگی، موسوم به «داچا»، مردم چهل درصد محصولات غذایی مورد نیاز خویش را تأمین میکنند.

تراریختهها کمکی برای تامین غذا میکنند؟

برxadاساس گزارش سازمان ملل و مراکز تحقیقاتی معتبر میزان تولید محصولات کشاورزی در جهان بیش از میزان مصرف کل جهان است و برای 14 میلیارد انسان غذای کافی وجود دارد، مشکل در تولید نیست،بلکه در درجه اول در توزیع ناعادلانه و سپس استفاده از روشxad های غیرxadعلمی کشاورزی در کشورهای در حال توسعه و فقیر است.

به گفته همین منابع، مشکل تولید و گرسنگی در جهان با توسعه کشت و صنعت محصولات و گیاهان تراریخته حل نمیxadشودو کشورهای در حال توسعه نیازی به فناوری تراریخته برای رفع مشکل تولید ندارند، بلکه با روشxad های نوین کشاورزی مبتنی بر دانش و فناوری افزایش محصول بدون دستکاری ژنی جبران خواهد شد.

در ابتدا گفته میxad شد تولید و مصرف فرآورده xadهای تراریخته به نفع محیطxad زیست است؛ زیرا از سم کمتری در تولید آنها استفاده می شود، اما بعد مشخص شد بعضی از این فرآوردهxad ها که ژن«BT»دارند و در برنج و برخی محصولات استفاده میشود، حتماً نیازمند استفاده از آفتxadکش خاصی هستند بنابراین شرکتxadهایی که اطلاعات ژنتیکی این بذرها را در انحصار دارند در کنار فروش ژنxadها، این آفتxad کشxad ها را هم به میزان بالایی میxad فروشند.

این در حالی است که بررسی ها نشان می xadدهد آفتxad کش مذکور دارای مضراتی است. کارشناسان معتقدند این آفتxad کش میxad تواند سرطانxadزا باشد. 15 تا 20 سال بعد از کشف محصولات تراریخته کارشناسان اعلام کردند، محصولات مذکور سم بیشتری مصرف میxad کنند و ادعای اولیه که محصولات تراریخته میxad تواند سبب کم شدن مصرف سم و آفتxad کش شود، دیگر اثبات شده نیست. بنابراین بر سر این موضوع که این اطلاعات ژنتیکی میتواند وارد محصولات غذایی شود بحث وجود دارد. همین بحث xadها باعث شد قوانین ملی در کشورها برای مصرف تراریختهxad ها وضع و ایجاد شود.

مطالعه 4 ساله گستردهی بانک جهانی، سازمان ملل و سایر مراکز بین المللی (پروژه IAASTD) درباره آیندهکشاورزی با همکاری 400 متخصص از 80 کشور جهان نشان میxad دهد برای رفع گرسنگی در جهان مهندسی ژنتیک نقش اساسی ایفا نمیxad کند و اشاره دارد که میزان تولید محصولات تراریخته بسیار متغیر است، حتی در مواردی کاهش تولید هم هست و ادامه میxad دهد نگرانی مداومی درxadباره ایمنی این محصولات وجود دارد.

آقای باب واتسون، مسئول پروژه IAASTD در یک کنفرانس خبری در پاسخ به سؤال رفع گرسنگی در جهان با محصولات تراریخته پاسخ داد: خیر.

مسئول دوم این گزارش هنس هرننیز در پاسخ به این سوال میxad گوید: محصولات تراریخته تاxadکنون نتوانستهxad اند افزایش محصول در محصولات اصلی کشاورزی را تأیید کنند. من واقعا کاربرد مناسبی برای تراریختهxad ها نه در حال و نه آینده نمیxad بینم. من راه حل را جای دیگری میxad بینم نه در بذر، بهخصوص نه در تراریخته. حقیقت این است که ما امروزه برای بیش از 14 میلیارد نفر محصول کافی کشاورزی تولید میxad کنیم، بهخصوص درکشورهای توسعه یافته که تولید محصول بیشتر از نیاز است.

در کشورهای در حال توسعه تولید کم است، این به این مفهوم نیست که ما به تراریخته نیاز داریم، بلکه آنها مشکلات فنی کشاورزی دارند و کشاورزان مهارت لازم برای کشاورزی علمی را ندارند.

گزارش IAASTD محصولات تراریخته را تأیید نمیxadکند و راهبرد دیگری را برای تأمین غذای آینده جهان پیشنهاد میxad کند.

روش موسوم به agroecological کشاورزی علمی و پایدار با حفظ منابع و خاک، منطبق با طبیعت و سازگار با منطقه، مقابله با آفات به روش طبیعی و بیولوژیک غنیxadسازی طبیعی خاک بدون نیاز به اضافه کردن مواد شیمیایی و استفاده از فناوریxadهای نوین ژنومیک و زیست فناوری موسوم به (MAS) marker assisted selection برای توسعه گیاهانی با توانمندیxadهای بهتر و بدون هیچ خطری از خطرات تراریختهxad ها است که روش تراریخته قادر به تولید آن نیست.